OG Hücre ve Trafo Merkezi Seçimi: Bilmeniz Gerekenler

Bir tesis orta gerilimden (OG) beslendiğinde, şebekeden gelen 34,5 kV gerilimin güvenle alınması, ölçülmesi, korunması ve trafo ile alçak gerilime düşürülmesi gerekir. Bu işlevleri yerine getiren yapı trafo merkezidir; trafo merkezinin kalbi ise OG hücreleridir. Bu yazıda OG hücre çeşitlerini ve trafo merkezi seçerken dikkat edilmesi gerekenleri ele alıyoruz.

OG Hücre Nedir?

OG hücresi; orta gerilim şalt ekipmanlarının (kesici, ayırıcı, yük ayırıcı, akım/gerilim trafoları, koruma röleleri vb.) metal bir mahfaza içinde bir araya getirildiği modüler ünitedir. Hücreler yan yana dizilerek tesisin ihtiyacına göre bir OG dağıtım sistemi oluşturulur.

Görevlerine Göre OG Hücre Çeşitleri

• Giriş/çıkış (hat) hücresi: Şebekeden gelen ve diğer merkezlere giden kabloların bağlandığı, genellikle yük ayırıcılı hücrelerdir.
• Ölçü hücresi: Akım ve gerilim trafoları ile sayaç ölçümünün yapıldığı hücredir.
• Koruma (kesicili) hücre: Vakum veya SF6 kesici ve koruma rölesi ile arıza durumunda devreyi açan hücredir.
• Trafo koruma hücresi: Trafoyu sigortalı yük ayırıcı veya kesici ile koruyan hücredir.
• Kuplaj ve yükseltme hücreleri: Baralar arası bağlantı ve geçişler için kullanılır.

Yalıtım Teknolojisine Göre Hücreler

Hava yalıtımlı hücreler (AIS)

Klasik, bakımı kolay ve ekonomik çözümlerdir; daha fazla alan gerektirir.

Gaz yalıtımlı hücreler (GIS / SF6)

Kompakt yapıları sayesinde dar alanlarda tercih edilir; çevre koşullarından daha az etkilenir ve bakım ihtiyacı düşüktür.

Vakum kesiciler

Günümüzde OG kesicilerde vakum teknolojisi yaygındır; uzun ömür ve düşük bakım avantajı sunar.

Trafo Merkezi Tipleri

Bina tipi trafo merkezi

Betonarme veya tuğla bir bina içinde OG hücreleri, trafo ve AG panolarının yer aldığı yapıdır. Büyük güçler ve çok sayıda hücre gerektiren tesisler için uygundur.

Kompakt (prefabrik) trafo merkezi

Fabrikada üretilip test edilerek sahaya hazır gönderilen beton veya metal köşklerdir. Hızlı kurulum, küçük alan ihtiyacı ve standart kalite avantajı sunar. GES sahalarında sık kullanılır.

Direk tipi trafo

Küçük güçlerde trafonun direk üzerine monte edildiği ekonomik çözümdür; kırsal alanlarda ve tarımsal sulamada yaygındır.

Trafo Merkezi Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler

1. Trafo gücü: Tesisin talep gücü ve rezerv payına göre belirlenmelidir. Ön hesap için Trafo Gücü ve Ana Şalter Nasıl Hesaplanır? yazımıza göz atabilirsiniz.
2. Trafo tipi: Yağlı tip trafolar dış ortam ve büyük güçlerde ekonomiktir; kuru tip trafolar bina içi ve yangın riskinin önemli olduğu yerlerde tercih edilir.
3. Bağlantı şekli: Dağıtım şirketinin bağlantı görüşü, ölçüm noktası ve hücre konfigürasyonunu belirler.
4. Kısa devre değerleri: Hücre ve kesiciler bağlantı noktasındaki kısa devre akımına dayanıklı olmalıdır.
5. Koruma koordinasyonu: OG koruma röleleri ile AG kesiciler arasında selektivite sağlanmalıdır.
6. Topraklama: Trafo merkezinin işletme ve koruma topraklaması projeye uygun tesis edilip ölçülmelidir.
7. Bakım ve erişim: Periyodik bakım için yeterli alan ve güvenli erişim planlanmalıdır.

Periyodik Bakımın Önemi

Trafo merkezleri yıllarca kesintisiz çalışmak üzere tasarlanır; ancak bağlantı gevşemeleri, nem, toz ve yaşlanma arızalara neden olabilir. Düzenli bakımın önemi için Trafo Merkezi Bakımı Neden Önemli? yazımızı okuyabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kompakt trafo merkezi mi bina tipi mi seçmeliyim?

Hızlı kurulum, sınırlı alan ve standart güçler için kompakt trafo merkezi avantajlıdır. Çok sayıda hücre, büyük güç ve gelecekte genişleme planı varsa bina tipi trafo merkezi daha esnek bir çözümdür.

Kuru tip trafo mu yağlı tip trafo mu?

Bina içi, AVM, hastane gibi yangın riskinin kritik olduğu yerlerde kuru tip; dış ortam, GES sahası ve büyük güçlerde genellikle yağlı tip trafo tercih edilir.

SF6 hücreler çevreye zararlı mı?

SF6 güçlü bir sera gazıdır; hücreler kapalı ve sızdırmaz yapıda üretilir. Ömür sonunda gazın uygun şekilde geri kazanılması gerekir. Bazı üreticiler SF6'sız alternatif yalıtım teknolojileri de sunmaktadır.

Trafo merkezi bakımı ne sıklıkla yapılmalı?

Genel olarak yılda en az bir kez kapsamlı bakım önerilir; termal kamera kontrolü, bağlantı torkları, koruma röle testleri, yağ analizi (yağlı trafolarda) ve topraklama ölçümleri bu bakımın parçasıdır.

Ceritoğlu Enerji Trafo Merkezi Çözümleri

Ceritoğlu Enerji olarak OG hücre temini, trafo merkezi ve şalt sahası kurulumu, test ve devreye alma hizmetlerini anahtar teslim sunuyoruz. Ürünlerimiz için OG Hücreleri ve Trafolar kategorilerini, hizmetlerimiz için Orta Gerilim Dağıtım Sistemleri ve Şalt Sahası ve Trafo Merkezleri sayfalarını inceleyebilirsiniz. Tamamladığımız projeler Trafo & Şalt Sahası referanslarımızda yer alıyor.