03 Kasım 2026, 14:29
Bir güneş enerjisi santralinde üretilen enerjinin şebekeye ulaşması, yeni kurulan bir fabrikanın elektrik alabilmesi ya da bir biyogaz tesisinin üretimini satabilmesi için çoğu zaman tek bir şey gerekir: enerji nakil hattı (ENH). Bu yazıda ENH'nin ne olduğunu, türlerini ve bir ENH projesinin baştan sona hangi aşamalardan geçtiğini anlatıyoruz.
Enerji nakil hattı; elektrik enerjisini bir noktadan diğerine taşıyan, direkler üzerinde çekilmiş iletkenlerden (havai hat) veya toprak altına döşenmiş kablolardan (yeraltı hattı) oluşan sistemdir. Halk arasında "elektrik hattı" olarak bilinen bu yapılar, gerilim seviyesine göre farklı tasarım kurallarına tabidir.
Havai hatlar uzun mesafelerde daha ekonomiktir, arıza tespiti ve onarımı daha kolaydır. Kırsal alandaki GES ve sanayi bağlantılarında genellikle ACSR (çelik özlü alüminyum) iletkenli havai hatlar tercih edilir.
Yeraltı kabloları ise şehir içi, imar alanları ve havai hattın mümkün olmadığı geçişlerde kullanılır. Görsel kirlilik yaratmaz ve hava koşullarından etkilenmez; ancak maliyeti daha yüksektir.
İlgili dağıtım şirketinden (veya YG için TEİAŞ'tan) bağlantı görüşü alınır; bağlantı noktası ve gerilim seviyesi netleşir.
Hattın geçeceği güzergah arazide incelenir. Mülkiyet durumu, yol ve dere geçişleri, mevcut hatlarla kesişmeler, orman ve koruma alanları değerlendirilir. Gerekli izinler (kamulaştırma/irtifak, karayolu, DSİ, orman vb.) belirlenir.
Hat profili çıkarılır; direk tipleri ve yerleri, açıklıklar, iletken tipi, sehim-gerginlik hesapları, topraklama ve koruma düzenleri belirlenir. Proje ilgili kuruma onaya sunulur.
Direkler, traversler, izolatörler, iletkenler, armatürler, ayırıcılar ve parafudrlar şartnamelere uygun olarak temin edilir.
Direk temelleri kazılır, direkler dikilir, izolatör ve traversler monte edilir; ardından iletken çekimi ve germe işlemleri yapılır. Gerekli noktalara ayırıcı, kesici ve parafudr tesis edilir.
Topraklama ölçümleri ve kontroller yapılır, geçici ve kesin kabul işlemleri tamamlanarak hat enerjilendirilir.
İletken kesiti; taşınacak güce, hat uzunluğuna, izin verilen gerilim düşümü ve kayıplara göre seçilir. OG hatlarında sık kullanılan iletkenler ve seçim kriterleri için Pigeon, Raven, Swallow İletken Seçimi yazımızı inceleyebilirsiniz.
Süre; hat uzunluğuna, güzergah izinlerine, proje onay süreçlerine ve arazi koşullarına göre değişir. Birkaç kilometrelik OG hatlarında saha montajı nispeten kısa sürerken, izin ve onay süreçleri toplam süreyi belirleyen ana unsurdur.
Güzergaha göre değişmekle birlikte mülk sahiplerinden irtifak/izin, karayolu, demiryolu, DSİ, orman ve belediye izinleri gerekebilir. Proje onayı ilgili dağıtım şirketi veya TEİAŞ tarafından verilir.
Kabul sonrası dağıtım şebekesine devredilen hatların işletme ve bakımı genellikle ilgili dağıtım şirketine geçer. Tesise ait kalan hatların bakımı ise tesis sahibinin sorumluluğundadır.
Kırsal alanda uzun mesafeler için havai hat genellikle daha ekonomiktir. Şehir içi, imar alanları ve özel geçişlerde yeraltı kablosu tercih edilir. Karar; maliyet, izin ve güzergah koşullarına göre verilir.
Ceritoğlu Dünya Enerji Sistemleri A.Ş. olarak 34,5 kV orta gerilim ve 154 kV yüksek gerilim enerji nakil hatlarını anahtar teslim olarak tesis ediyoruz. GES, BES, HES ve biyogaz santralleri için tamamladığımız projeleri ENH referanslarımız sayfasında, hizmet kapsamımızı ise Enerji Nakil ve İletim Hatları sayfasında inceleyebilirsiniz.
