ATS Panosu Nedir? Otomatik Transfer Panosu Nasıl Çalışır?

Hastaneler, veri merkezleri, fabrikalar ve konut siteleri için elektrik kesintisi yalnızca bir rahatsızlık değil; üretim kaybı, veri kaybı ve hatta can güvenliği riski anlamına gelir. Bu tesislerde şebeke kesildiğinde yedek kaynağa (genellikle jeneratöre) insan müdahalesi olmadan geçişi sağlayan sistem ATS panosu (Automatic Transfer Switch – Otomatik Transfer Panosu)dur.

ATS Panosu Nedir?

ATS panosu, şebeke ve jeneratör gibi iki farklı enerji kaynağı arasında yükü otomatik olarak aktaran pano sistemidir. Şebekeyi sürekli izleyen bir kontrol ünitesi; gerilim kesilmesi, faz kaybı, düşük/yüksek gerilim veya frekans sapması algıladığında jeneratörü çalıştırır, jeneratör gerilimi stabil hale gelince yükü jeneratöre aktarır. Şebeke geri geldiğinde ise belirli bir doğrulama süresinden sonra yükü tekrar şebekeye alır ve jeneratörü soğutma süresi sonunda durdurur.

ATS Panosu Nasıl Çalışır? Adım Adım

1. İzleme: Kontrol ünitesi şebekenin üç fazını sürekli izler.
2. Arıza algılama: Şebekede kesinti veya ayar dışı değer tespit edilir; kısa süreli dalgalanmalarda gereksiz geçişi önlemek için ayarlanabilir gecikme uygulanır.
3. Jeneratör start: Jeneratöre çalışma komutu gönderilir.
4. Transfer: Jeneratör gerilim ve frekansı uygun seviyeye ulaşınca şebeke tarafı açılır, jeneratör tarafı kapatılır. İki kaynağın aynı anda bağlanmaması için mekanik ve elektriksel kilitleme bulunur.
5. Geri dönüş: Şebeke normale döndüğünde yük şebekeye aktarılır.
6. Soğutma ve stop: Jeneratör yüksüz olarak bir süre çalıştırılıp durdurulur.

ATS Panosu Çeşitleri

Kontaktörlü ATS

Küçük ve orta güçlerde ekonomik bir çözümdür. Geçiş kontaktörlerle yapılır; elektriksel ve mekanik kilitleme ile birlikte kullanılır.

Motorlu şalterli (kompakt / açık tip) ATS

Orta ve yüksek güçlerde tercih edilir. Motor mekanizmalı kompakt veya açık tip şalterler hem transfer hem de kısa devre koruması sağlar.

Transfer şalterli (change-over) ATS

Tek gövdede iki kaynağı yöneten özel otomatik transfer şalterleri kullanılır; kompakt yapı ve güvenilir kilitleme sunar.

Kuplajlı sistemler

Birden fazla trafo veya jeneratörün bulunduğu tesislerde baralar arası kuplaj kesicileriyle daha esnek senaryolar kurulabilir. Jeneratörlerin paralel çalışması gerekiyorsa senkronizasyon panoları devreye girer.

ATS Panosu Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

• Yük akımı: Transfer elemanları, tesisin maksimum yük akımına ve rezerv payına göre seçilmelidir. Ana kesici akımını Pano Hesaplama aracımızla ön hesaplayabilirsiniz.
• Kritik / kritik olmayan yük ayrımı: Jeneratör gücü tüm tesise yetmiyorsa, yalnızca kritik yüklerin jeneratöre aktarılacağı bir dağıtım yapısı kurulmalıdır.
• Nötr anahtarlama: Topraklama sistemine göre 3 kutuplu veya 4 kutuplu transfer seçimi yapılmalıdır.
• Kesintisiz güç ihtiyacı: ATS geçişi birkaç saniye sürer. Hiç kesinti istemeyen yükler için UPS ile birlikte tasarım yapılmalıdır.
• Kontrol ünitesi özellikleri: Ayarlanabilir gecikmeler, test modu, alarm kayıtları ve uzaktan izleme imkânı.
• Jeneratör uyumu: Jeneratör kontrol paneli ile start/stop ve durum sinyallerinin doğru entegrasyonu.

Nerelerde Kullanılır?

• Hastaneler ve sağlık tesisleri
• Veri merkezleri ve telekom tesisleri
• Fabrikalar, soğuk hava depoları
• AVM, otel ve plazalar
• Konut siteleri (asansör, hidrofor, ortak alan aydınlatması)
• Tarımsal sulama ve pompa istasyonları

Bakım ve Periyodik Test

ATS panosu ihtiyaç anında çalışmazsa sistemin tüm değeri kaybolur. Bu nedenle jeneratörle birlikte periyodik yük testleri yapılmalı, kontak ve bağlantı noktaları kontrol edilmeli, kontrol ünitesi ayarları doğrulanmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

ATS geçişi ne kadar sürer?

Şebeke kesintisinin algılanması, jeneratörün çalışıp gerilim üretmesi ve transfer süresiyle birlikte toplam süre genellikle birkaç saniye ile birkaç on saniye arasındadır. Kesintisiz besleme gereken yükler için UPS kullanılmalıdır.

ATS panosu jeneratörle birlikte mi gelir?

ATS panosu jeneratörden bağımsız bir pano olarak da üretilebilir veya jeneratör tedarikçisi tarafından sağlanabilir. Önemli olan, jeneratör kontrol paneliyle uyumlu sinyal ve kumanda entegrasyonunun yapılmasıdır.

Manuel transfer şalteri ile ATS farkı nedir?

Manuel transfer şalterinde geçişi bir operatör yapar; ATS'de ise şebeke izlenir ve geçiş otomatik olarak gerçekleşir. Kritik tesislerde insan müdahalesine bağlı kalmamak için ATS tercih edilir.

ATS panosu ne sıklıkla test edilmeli?

Jeneratörle birlikte düzenli aralıklarla (örneğin aylık) yüklü veya yüksüz test yapılması, kontrol ünitesi ayarlarının ve kilitleme mekanizmalarının kontrol edilmesi önerilir.

Ceritoğlu Enerji ATS Pano Çözümleri

Kendi üretim tesisimizde tesisinizin yük yapısına uygun Otomatik Transfer (ATS) Panosu üretiyor; jeneratör, UPS ve dağıtım panolarıyla entegre çözümler sunuyoruz. Jeneratör ve UPS sistemleri için Jeneratör – UPS ve Redresör Sistemleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.